به گزارش فوژان نیوز، گیشه این روزهای سینما، فارغ از فروش چند اثر انگشتشمار، در سایه فروش دو فیلم طنز، شکست سختی به سایر آثار در حال اکران وارد کرده است. در یادداشتی کوتاه، به بررسی این موضوع و وضعیت فروش گیشه فیلمهای نیمه اول سال ۱۴۰۲ خواهیم پرداخت.
چند روز قبل از ورود به سال ۱۴۰۲، گیشه سینما مطابق انتظار شاهد تغییرات چشمگیری بود و با اکران فیلمهای نوروزی، صفحه جدیدی در تاریخ فروش روزانه آثار طنز سینمای ایران ورق خورد. اکران فیلم ناشناخته «فسیل» تمام باورها و رکوردهای فروش روزانه و ماهانه را جابهجا کرد. شاید نام تهیهکننده این فیلم تا حدودی موفقیت آن در گیشه را روشن میکرد، اما این عامل به تنهایی کافی نبود و سهم فیلمنامه، بازیگران و سایر عوامل سازنده اثر، به کارگردان کمآشنای آن، کریم امینی – که پیشتر سابقه بازیگری، دستیاری کارگردان و در نهایت کارگردانی آثاری چون «گربه سیاه» و «دشمن زن» را در کارنامه داشت – کمک کرد تا نامش به عنوان کارگردان یک اثر پرفروش بر سر زبانها بیفتد.
ابراهیم عامریان، تهیهکننده «فسیل»، پیش از این رکوردهای عجیبی را با همکاری مسعود اطیابی در آثاری مانند «دینامیت» و «انفرادی» به ثبت رسانده بود، اما «فسیل» تمام معادلات پیشین را دگرگون کرد. در ابتدای اکران این فیلم، چند اثر اجتماعی و طنز دیگر نیز به نمایش درآمدند که تنها «سه کام حبس» و «آهنگ دو نفره» توانستند موفقیت نسبی در فروش کسب کنند. با اضافه شدن فیلم دیگری از کارگردان «فسیل» با عنوان «شهر هرت» به چرخه اکران، عملاً فروش گیشه در اختیار این دو اثر طنز قرار گرفت و سایر فیلمها با ریزش مخاطب یا عدم استقبال اولیه مواجه شدند.
آثار فاخر و گاه ساخته کارگردانان باسابقه و صاحبسبک سینمای ایران – که جوایز متعددی در جشنوارههای داخلی و بینالمللی کسب کرده بودند – در سایه فروش دو فیلم طنز «فسیل» و «شهر هرت» – که شاید جز خنداندن، ویژگی بارز دیگری نداشتند – شکست تلخی در گیشه نیمه اول سال ۱۴۰۲ متحمل شدند.
از میان ۲۸ فیلم اکرانشده یا در حال اکران در نیمه اول سال ۱۴۰۲، تنها دو فیلم «فسیل» و «شهر هرت» توانستهاند به سود چشمگیری دست یابند. «فسیل» موقعیتی باورنکردنی و شاید برای سالها دستنیافتنی در گیشه برای خود فراهم کرد. دو فیلم «سه کام حبس» و «آهنگ دو نفره» نیز در نهایت تنها هزینههای تولید و پخش خود را جبران کردند و به حداقل سود حاشیهای رسیدند.
از ۲۴ فیلم باقیمانده، تنها دو یا سه فیلم با فروش بالای ۱۰ میلیارد تومان یا نزدیک به ۱۵ میلیارد تومان، شاید توانسته باشند هزینه تولید خود را پوشش دهند، اما از نظر بازگشت سرمایه با توجه به تورم موجود، قطعاً متضرر شدهاند. در نهایت، ۲۰ تا ۲۱ فیلم در نیمه اول سال ۱۴۰۲ متحمل زیان و شکستهای سنگینی در گیشه شدهاند، تا جایی که برخی از آنان حتی نتوانستهاند هزینههای پذیرایی از عوامل در زمان تولید را جبران کنند.
در همین حال، اظهارات اخیر برخی مدیران سینمایی حاکی از رونق گیشه و شکستن رکورد فروش سینمای ایران در سال ۱۴۰۲ است. اما این ادعاها بدون در نظر گرفتن افزایش قیمت بلیت و تورم سال ۱۴۰۲ و همچنین زیان سایر فیلمها، عادلانه به نظر نمیرسد. خرسندی از گیشه صرفاً با تکیه بر فروش دو فیلم، هرچند از نظر عددی قابل توجه است، اما در عمل گامی به عقب برای سینمای ایران محسوب میشود؛ چرا که صف شلوغ اکران آثار و سوختن فرصت سایر فیلمها در سایه این دو اثر، تعادل گیشه را برهم زده است.
به عنوان مثال، با کنار گذاشتن فروش سه فیلم صدر جدول در هفتههای اخیر، مجموع فروش روزانه ۱۸ فیلم سینمایی دیگر حتی به فروش روزانه فیلم دوم جدول – «شهر هرت» – نرسیده است! سینمای ایران در سالهای گذشته و در شرایط عادی، هرگز شاهد چنین عدم تعادلی در فروش نبوده است.
اگر ۶ میلیون مخاطب فیلم پرفروش «فسیل» را از آمار گیشه نیمه اول سال ۱۴۰۲ حذف کنیم، گیشه سینما تنها ۴ میلیون مخاطب داشته که نسبت به سالهای گذشته – حتی در شرایط غیرکرونایی – با ریزش چشمگیری مواجه بوده است.
همچنین، در هفتههای آینده و با ثبت قراردادهای اکران و مشخص شدن سینماهای سرگروه چندین اثر، شاهد اکران چند فیلم طنز دیگر خواهیم بود که بدون شک بر فروش سایر فیلمها – و حتی یکدیگر – تأثیر منفی خواهند گذاشت. در این میان، توجه به این نکته ضروری است که ظرفیت اکران همزمان چند فیلم با حضور یک بازیگر پرمخاطب، میتواند استقبال از این آثار را تحتالشعاع قرار دهد.
ماه هم براین باوریم که صنعت کم رونق سینمای ایران برپایه فروش آثار طنز می چرخد و سابر فیلم های در خور قربانی این نوع سلیقه هستند.
خیلی وقت است با تفکرات غلط به گور سینما سنگ قبرهای گرانقیمت می آویزیم.
متاسفانه در قالب طنز می شود به خیلی از ادبیاتی که در نگارش فیلمنامه های اجتماعی ممنوع است دست یافت .
نظر به اینکه دز سینمای ایران فقط فیلم های طنز فروش دارند باید فرهنگ و اطلاعات مردم در عرصه ارتقاء پیدا کند تا از نکات فنی اثر لذت ببرند نه از بازگویی خاطرات و طنزهای گذشته به وجد آمده و صرفا برای این مقوله به سینما رجوع کنند.